Gemiddeld gaan mensen in de leeftijd van 12 tot 90 jaar drie maal daags tot eens in de twee dagen naar het toilet voor ontlasting. Als men veel minder frequent het toilet bezoekt en de ontlasting komt met moeite, dan spreekt men over obstipatie. Objectief wordt over obstipatie gesproken als:

• het  toiletbezoek langer dan 10 minuten duurt
• men minder dan drie keer per week ontlasting heeft
• er een noodzaak is tot persen
• het een gevoel geeft dat er nog meer ontlasting moet komen 
• er een blokkade optreedt 
• er een noodzaak is handmatig de ontlasting te verwijderen
• de bekkenbodem gesteund moet worden.

Gevolgen van obstipatie

• pijn in de buik of in de endeldarm
• een opgezette buik
• misselijkheid, braken en gebrek aan eetlust
• winden laten
• aambeien, kleine abcessen of fistels
• neiging tot flauwvallen tijdens hevig persen
• onrust en verwardheid

Obstipatie komt regelmatig voor; 10% van de gezonde bevolking heeft er last van en 37% van mensen met hartfalen, COPD of kanker in de palliatieve fase. Obstipatie komt ook vaak voor bij vrouwen en bij mensen op oudere leeftijd.

Hoe ontstaat obstipatie?

Obstipatie ontstaat in veel gevallen door een verminderde voedselinname met minder vezels. Hierdoor neemt de beweeglijkheid in de darm af. Ook het minder innemen van vocht en minder lichaamsbeweging dragen bij aan een minder beweeglijke darm. Naast verminderde inname kan er ook een blokkade zijn in de darm. Ook zijn er verschillende ziekten, zoals een CVA, ziekte van Parkinson, ALS en MS waarbij obstipatie een verschijnsel is. Tot slot kunnen ook medicijnen obstipatie veroorzaken.

Normaal blijven voedsel en vocht, na de maag enkele uren in de dunne darm en een tot drie dagen in de dikke darm. Bij obstipatie kan deze tijd verlengd zijn van vier tot twaalf dagen.

Obstipatie is in veel gevallen te voorkomen. Wanneer het eenmaal is opgetreden kan dit als zeer belastend worden ervaren. De behandeling van obstipatie is vaak moeilijk zodat geldt ‘beter voorkomen dan genezen’.

Tips en leefregels

• zorg dat het naar het toilet gaan zo prettig mogelijk verloopt
• ga op vaste tijden (bijvoorbeeld na iedere maaltijd)
• zorg dat als er drang tot ontlasting is er rustig de gelegenheid is  om te gaan zitten
• zorg voor een goede steun van de voeten, gebruik zonodig een voetenbankje
• zorg voor geurbestrijding en ventilatie
• gebruik zoveel mogelijk vezelrijk voedsel (met name bij het ontbijt)
• eet op vaste tijden