Bij sommige te vroeg geboren baby's ontwikkelen de bloedvaten in het netvlies van het oog zich afwijkend. Dit wordt prematuren retinopathie (ROP) genoemd. Hier leest u wat de oorzaak van prematuren retinopathie is en wat de gevolgen kunnen zijn voor het latere leven. Daarnaast wordt besproken hoe prematuren retinopathie  kan worden behandeld.

Netvliesafwijking (ROP)

Prematuren retinopathie is de medische term voor netvliesafwijking bij te vroeggeborenen. Een prematuur is een te vroeg geboren baby. Er is sprake van  retinopathie wanneer er afwijkende  bloedvaten en littekenweefsel op het netvlies van het oog groeien. Het netvlies is de cellaag aan de achterzijde in het oog waardoor licht waargenomen kan worden. Tijdens de zwangerschap groeien de bloedvaten in het netvlies vanuit het gebied rond de oogzenuw geleidelijk uit naar de randen van het netvlies. Pas bij een zwangerschapsduur van 38-40 weken is de uitgroei van de bloedvaten in het netvlies voltooid. 

Oorzaken van  prematuren retinopathie 

Prematuren retinopathie kan ontstaan bij kinderen die: 

• te vroeg geboren worden bij een zwangerschapsduur van minder dan 32 weken 
• een geboortegewicht van minder dan 1500 gram hebben 
• langer dan drie dagen meer dan veertig procent zuurstof hebben gehad

Diagnose

De afwijking in het netvlies bij prematuren is meestal op te sporen door alle vroeggeboren kinderen met risicofactoren in de periode na hun geboorte te volgen. Dit gebeurt door middel van een oogspiegelonderzoek met verwijde pupillen volgens een bepaald screeningsprotocol. Het eerste oogspiegelonderzoek vindt vijf tot zes weken na de geboorte plaats. De frequentie van de vervolgonderzoeken is afhankelijk van de bevindingen bij het eerste oogonderzoek. Uw kindje wordt in ieder geval bekeken op de leeftijd van vier maanden, anderhalf jaar en drieënhalf jaar.

Hoe verloopt het onderzoek?

Een half uur voor aanvang van het onderzoek worden beide ogen van uw kind drie keer, met tussenpozen van tien minuten, gedruppeld. Het doel hiervan is om pupilverwijding te verkrijgen, zodat de oogarts in staat is het oog te onderzoeken op ROP. Wanneer uw kindje opgenomen is bij  Kabouterrijk wordt het druppelen van de ogen door de verpleegkundige gedaan. Wanneer uw kindje thuis is, kunt u uw kindje zelf druppelen of zorgen dat u 45 minuten voor de afgesproken tijd aanwezig bent bij de polikliniek Oogheelkunde. De polikliniekverpleegkundigen helpen u bij het druppelen.

Wanneer de oogarts het onderzoek start, brengt deze een verdovende oogdruppel in en een oogspreider, waarna het netvlies optimaal bekeken kan worden met een fel lampje. Het onderzoek duurt ongeveer vijf minuten. In principe is het onderzoek niet gevaarlijk of pijnlijk, wel kan uw kindje het felle licht vervelend vinden en kan het onderzoek voor u als ouders vervelend zijn om te zien. Door het druppelen blijft de pupil nog enkele uren wijd, waardoor uw baby erg gevoelig is voor licht.  

Behandeling

Bij de meeste kinderen met ROP is het verloop gunstig en is geen behandeling nodig. Bij ernstige gevallen wordt het afwijkende deel van het netvlies op een speciale manier bevroren of met een lasertoepassing behandeld. Dit is succesvol als de abnormale groei van bloedvaten en bindweefsel wordt vertraagd of verdwijnt. Beide behandelingen vinden plaats via de buitenkant van het oog. In zeer zeldzame gevallen kan er een netvliesloslating ontstaan waardoor er een uitgebreidere operatie nodig is.

De toekomst

Het is moeilijk te voorspellen of het gezichtsvermogen door ROP zal worden aangedaan. Bij veel kinderen verschrompelen en verdwijnen de abnormale bloedvaten zonder dat het gezichtsvermogen verandert. Wanneer een netvliesloslating ontstaat, kan dit leiden tot matig of ernstig verlies van het gezichtsvermogen. Een klein percentage baby's wordt blind. Bijziendheid komt veel voor bij kinderen met ROP. Dit kan worden gecorrigeerd met brillenglazen, tenzij het oog ernstig is beschadigd.

Tot slot

Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen, stelt u deze dan gerust bij uw volgende bezoek aan de oogarts of aan de verpleegkundige van de afdeling.